یادداشت‌های مریم صراف‌زاده | مرداد ۱۴۰۰

به‌روز کردن فایل‌ها در ریسرچ‌گیت

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که بخواهید فایلی را که در صفحه ریسرچ‌گیت خود دارید به‌روز کنید. من فایل تمام کارگاه‌های آموزشی‌ام را در ریسرچ‌گیت گذاشته‌ام. هرازگاهی لازمست فایل‌ها به‌روز شوند. از دلایل عمده‌اش منسوخ شدن برخی لینک‌ها و پیدا کردن اطلاعات جدید است. برای شما ممکن است دلیل به روز کردن فایل این باشد که مقاله‌تان پیش‌چاپ یا زودآیند بوده و حالا منتشر شده است و یا امبارگو داشته و حالا زمانش سپری شده و می‌توانید نسخه پی دی اف نهایی ناشر را بارگذاری کنید.

اگر بخواهم کل صفحه مربوط به فایل را حذف کنم و فایل جدید بارگذاری کنم، امتیاز خوانش‌های افراد را از دست می‌دهم. اما راه درستش اینست که فقط فایل را حذف کنید و فایل جدید را جایگزین کنید. روشش در اینجا توضیح داده شده است. 

از بهاری که رهادوست است

صحبت‌هایی که هم‌خوابگاهی‌های رشته کتابداری از جمله مرسده محمودی‌نیا و الهام میری از کلاس‌های درسشان با خانم رهادوست می‌کردند آنقدر جذاب بود که تصمیم گرفتم بروم کتابداری. دانشجوی سال اول کارشناسی رشته نوپدیدی به اسم «اداره امور بیمارستان‌ها» بودم که دوستش نداشتم و همین عزمم را بر تغییر رشته جزم کرد. از بچگی عاشق کتابخانه بودم و همیشه به حال کتابداران که دسترسی به آن همه کتاب و مجله دارند غبطه می‌خوردم. در کیفم پولم حتما کارت عضویت یک کتابخانه عمومی بود. علاقه‌ام به خواندن و کتاب را البته مدیون پدرم هستم. از وقتی چشم به دنیا باز کردم دوروبرم کتاب بود. پدرم کتابخانه‌ مفصلی داشت که البته تمام کتاب‌هایش حقوقی و دینی بود و تنها کتاب داستان‌گونه موردعلاقه من در کتابخانه‌اش قضاوت‌های علی علیه‌السلام بود.  

ادامه نوشته

دسترسی به صفحات وب که دیگر وجود ندارند با ماشین زمان

یکی از دوستانم شاعر است و چند سالی است که وبلاگ دارد. چندی پیش مضطرب و ناراحت پیام داد که وبلاگم در دسترس نیست و نکند فیلتر شده باشد. گفتم نه جانم. فیلتر نشده. وبلاگ‌های پرشین‌بلاگ دیگر در دسترس نیستند. آه از نهادش برآمد و گفت حالا چه کنم؟ اینهمه مطلب و شعر که در وبلاگ داشتم از دست رفت. دلداری‌اش می‌دهم و می‌گویم شاید بتوانی برخی پست‌هایت را با ماشین زمان بازیابی کنی و راهنمایی‌اش می‌کنم که چطور از آن استفاده کند.

ماشین زمان یا wayback machine یکی از خدمات آرشیو وب است. آرشیو وب جهت حفظ و نگهداری صفحات وب بوجود آمده است. ناپایداری صفحات وب نیاز به چنین آرشیوی را ایجاد کرد. نه‌تنها برای دسترسی به صفحات وبی که دیگر نیستند بلکه برای دیدن صفحات یک وب‌سایت در گذر زمان می‌توان از ماشین زمان استفاده کرد (مثلا اگر می‌خواهید بدانید صفحه اول وبگاه دانشگاه تهران در ده سال پیش چگونه بوده است اینجا را ببینید).

استفاده از ماشین زمان راحت است. کافی است به وبگاه آرشیو وب مراجعه کرده و در قسمت بالای صفحه جلوی کادر ماشین زمان آدرس وبگاه موردنظرتان را وارد کنید و کلیک کنید. در نتایج پایین صفحه سال‌های مختلفی که آن وبگاه نمایه شده است نمایش داده می‌شود و روی تاریخ موردنظر که کلیک کنید صفحه موردنظر را نشان می‌دهد. 

راهنمای مفصل‌تر (به انگلیسی) را در این لینک ببینید. البته باید قسمت دوم یعنی Viewing Archived Websites را که در اواسط صفحه است ببینید. 

لطفا اسمش را عوض کنید

هر وقت می‌خواهم لینک یک کانال خیلی خوب تلگرامی را برای بچه‌دارها بفرستم، بخاطر نام کانال مردد می‌شوم. این کانال را دوستان داوطلب شورای کتاب کودک مدیریت می‌کنند و حاوی کتاب‌های صوتی و ویدئویی باکیفیت کودکان است. اسم این کانال بواقع فاخر «با کودکان در بیمارستان» است و وجه تسمیه‌اش اینست که در واقع ادامه کار زیبای آن‌هاست که قبلا حضوری انجام می‌شده است و برنامه‌های قصه‌خوانی برای کودکان در بیمارستان‌ها برگزار می‌کرده‌اند و حال بخاطر محدودیت‌های کرونایی از طریق تلگرام است. 

از ترس اینکه دل پدر و مادری با دیدن نام بیمارستان بلرزد لینک کانال را برای کسی نمی‌فرستم و هرازگاهی کتاب‌ها را دانلود می‌کنم و در واتساپ برای بچه‌دارها می‌فرستم. اما بسیار حیفم می‌آید که این مجموعه ارزشمند ناشناخته باقی بماند. در حال حاضر فقط حدود ۱۱۰۰ عضو دارد که با توجه به محتوای ارزشمندی که ارائه می‌دهد خیلی اندک است.

دست دوستانی که می‌دانم بی هیچ چشمداشت مادی و فقط با سرمایه عشق به کودکان این سرزمین، این مجموعه را تهیه می‌کنند به گرمی می‌فشارم و خواهش می‌کنم اسم کانال را عوض کنند تا این تصور ایجاد نشود که فقط مخصوص کودکان بیمارستانی است. امید که این کتاب‌های الکترونیکی ارزشمند بدست همه کودکان این مرزوبوم برسد.

پی‌نوشت: شورای کتاب کودک، از موفق‌ترین نهادهای غیردولتی در ایران است که از سال ۱۳۴۵ در ایران فعالیت می‌کند. 

رشد تولید علمی از رهگذر عطش دانشجویان به مهاجرت

برای تهیه اسلایدهای کارگاه مقاله‌نویسی که بزودی خواهم داشت، پست‌های یکی از گروه‌های مقاله‌نویسی در تلگرام را که در حال حاضر حدود ۶۶۰۰ عضو دارد مرور می‌کنم. هدفم اینست که هم بدانم خلا‌‌ءهای دانشی چیست و هم خودم به‌روز شوم. قریب به اتفاق اعضای این گروه جوانانی هستند که دنبال مهاجرت تحصیلی هستند و انتشار مقاله در یکی از نشریات خارجی برای آن‌ها یکی از ملزومات این مسیر نفس‌گیر و ناهموارست. برداشت‌های من از مطالعه پست‌های این گروه:

۱. از جو همکاری و اشتراک دانش بین این جوانان لذت می‌برم. همکاری که می‌تواند در حد دانلود یک مقاله علمی درخواستی باشد یا راهنمایی برای چگونگی پاسخ به ایمیل یک استاد خارجی. کسی نگران قضاوت شدن نیست و سوالشان را از ترس اینکه پیش‌پا افتاده باشد پنهان نمی‌کنند.شوخ هستند. با هم مهربانند و یکدیگر را دلداری می‌دهند. یکی از اعضای گروه به یکی دیگر که نوشته

احساس میکنم زندگیم فریز شده و حرکتم به سمت اهدافم اپسیلونیه

پاسخ داده است

اشکال نداره بامبو رشد نمیکنه نمیکنه یهویی‌ شیش متر رشد می‌کنه در زمان و محل درست یهو همه چیز درست میشه

۲.شگفت‌زده می‌شوم از این جوانان باهوش و توانمند که چقدر توانمندی‌های خود را گسترش داده‌اند و تمام چم و خم و ریزه‌کاری‌های مقاله‌نویسی برای مجلات خارجی را با تلاش و وقت گذاشتن و با آزمون و خطا آموخته‌اند.

۳. در این اندیشه‌ام که شاید بتوان بخشی از آمار بالای تولید علم ایران را که بسیار به آن می‌نازیم از رهگذر عطش این دانشجویان به مهاجرت دانست که تمام تلاش خود را برای انتشار مقاله مصروف می‌کنند. 

۴. ضعف سواد اطلاعاتی را از پرسش‌هایی که نشان می‌دهد الفبای جستجو و اطلاع‌یابی را نمی‌دانند می‌شود فهمید:

  • سایتی برای دانلود کامل پایان نامه سراغ دارین؟
  • کسی میدونه مقاله های ۲۰۲۰ رو از کجا میشه رایگان دانلود کرد؟
  • من میخوام جدیدترین مقالات مرتبط با رشته ام رو دانلود کنم رشته م اکوتوریسم هست .از چه سایتی میتونم بگیرم؟
  •  چجوری توی research gate اکانت بسازم که ایمیل دانشگاهی نخواد ازم ؟چرا هر کاری میکنم بلاکم میکنه با ایمیل عادی؟
  • ایمیل آکادمیک تا جایی که اطلاع دارم مال اساتیده
  • آیا باید برای همه مقالات پول بدم؟
  • مقالات داخلی رو از کجا باید بگیرم؟

۵. در مقام یک استاد دانشگاه خاطرم ملول می‌شود که می‌بینم گلایه از اساتید دانشگاه‌ها بسیارست. بیشترین گلایه از استادان راهنمای پایان‌نامه‌هاست که دانشجو مقاله مستخرج از آن را قرارست منتشر کند. عدم همکاری اساتید در نگارش مقالات، عدم پاسخ‌گویی آنان، اصرار آنان برای نویسنده اول بودن برای مقالاتی که هیچ زحمتی برای آن نکشیده‌اند و مواردی از این قبیل برخی از دلایل نارضایتی از اساتید است. برخی از پست‌ها را بدون هیچ قضاوتی آورده‌ام. از اساتید دلسوز و فرهیخته که دغدغه‌هایی فراتر از نام و نان دارند عذرخواهم و برای اساتیدی که مخاطب چنین پیام‌هایی هستند هدایت می‌طلبم:

ادامه نوشته

شکنجه خاموش با پیام‌های جعلی: بی‌سوادی رسانه‌ای و مسئولیت اجتماعی ما

واتس اپ را باز می‌کنم. پیامی در گروه دوستان از دوستی که اتفاقا تحصیلات بسیار عالیه هم دارد آمده است با این مضمون که بسیاری از افراد که بعد از واکسن کرونا قرص‌های تقویتی مصرف کرده‌اند مرده‌اند و هشدار داده است که از مصرف مکمل‌ها بعد از واکسن خودداری کنید. این خبر هیچ منبعی ندارد. انگار کن که یک پسربچه بازیگوشی گوشه اتاقش نوشته و فرستاده است. همه این جور خبرها را تأکید هم می‌کنند که در همه گروه‌هایی که هستید پخش کنید و کلی هم کلمه مهم مهم مهم اولشان دارند.

دوستم است. باهاش راحتم. می‌پرسم منبعش کجاست؟ می‌گوید «مردم ایران». بی‌تعارف جواب می‌دهم: «خیر. دشمنان مردم ایران که می‌خواهند استرس مضاعف به مردم وارد کنند». می‌گوید: «سخت نگیر. حالا تو ویتامین نخور!»

فردا صبح همین خبر را در یک گروه فامیلی می‌بینم. اینجا باید جانب احتیاط را در تذکر دادن رعایت کرد. فامیل است دیگر. زود می‌رنجد. با کلی احتیاط و عرض ادب و احترام می‌نویسم «این خبرهایی که هیچ منبع موثقی ندارند را نباید باور کرد». جواب می‌دهد «درست است اما باید جانب احتیاط را رعایت کرد».

پیامی از دوستی دیگر که معلم است به دستم می‌رسد: در حالی که تمام دنیا پایان کرونا را جشن گرفته‌اند ما هنوز سالمندانمان را هم واکسن نزده‌ایم.

ادامه در لیزنا