یادداشت‌های مریم صراف‌زاده | آبان ۱۴۰۱

با دانستن یک نکته ساده، سریع به مطلب مدنظرتان دست یافته و از غرق شدن در گوگل نجات یابید

در یک وبلاگ و یا وب‌سایت دنبال مطلبی هستید. اما امکان جستجو ندارد و یا موتور جستجوی باکیفیتی ندارد و مطلبی را که مطمئن هستید قبلا در آن دیده‌اید و باید باشد برایتان نمی‌آورد.

دنبال ادامه تحصیل در خارج و یا فرصت مطالعاتی هستید. می‌خواهید بدانید کدام دانشگاه یا گروه آموزشی موضوع پژوهشی مدنظر شما را کار می‌کند که اقدام کرده و درخواست بدهید. گوگل را جستجو می‌کنید و هزاران نتایج نامرتبط و تبلیغاتی از همه جای وب برایتان می‌آورد و ساعت‌ها وقت شما تلف می‌شود تا به آنچه می‌خواهید برسید و شاید هم اصلا نرسید.

راه‌حل این سناریوها، جستجوی پیشرفته گوگل و قسمت site or domain است که باید در جعبه جلوی آن اسم سایت یا دامین را تایپ کنید. توضیحات مفصل‌تر را در این فیلم ویدئویی ده دقیقه‌ای ببینید.

کتابداری: آچار فرانسه‌ای که همه جا به کار می‌آید

۱. «بروم برای خواهرزاده‌ام کتاب امانت بگیرم». این جمله‌ای است که یکی از شاگردان افغانم که متولد ایران است در پایان هر جلسه کلاس زبان می‌گوید. کلاس زبان‌مان در کتابخانه عمومی محل تشکیل می‌شود. بخاطر جمعیت بزرگ افغان‌نشین، بخشی از مجموعه کتابخانه به کتاب‌های فارسی اختصاص یافته است و یک قفسه هم حاوی کتاب‌های کودکان است. او می‌رود و برای خواهرزاده پنج ساله‌اش که ساکن ایران است کتاب قصه امانت می‌گیرد. می‌گوید هر وقت تلفنی صحبت می‌کنند مشتاقانه منتظر است تا خاله جان برایش کتاب بخواند. خوشحال می‌شوم که تشویقش کردم به مطالعه و از اثرات خواندن برای کودکان برایش گفتم. عشق به کتاب را مدیون پدر بزرگوارم و آگاهی از پیامدهای مثبت مطالعه و خواندن را مدیون کتابداری و کلاس‌های درس نوش‌آفرین انصاری و زنده‌یاد ثریا قزل ایاغ و شادروان منصوره راعی در دوره کارشناسی و ارشد کتابداری هستم و همه جا به کارم می‌آید.

۲. سالها پیش وقتی دوره دکترایم را در استرالیا شروع کردم، تنها دانشجوی ایرانی بودم که تایپ کردن با دور تند را بلد بود. آن هم بخاطر اینکه در دوره کارشناسی کتابداری جزو یکی از درسهایمان بود. برای درس تایپ فارسی و لاتین ما را فرستادند به آموزشگاهی در خ کریمخان زند که خیلی حرفه‌ای آموزش می‌دادند و بعد یکی از مهارت‌هایی شد که تمام عمر بدردم خورد.

۳. حالا که معلم زبان شده‌ام، مهارت‌های جستجوی حرفه‌ای که باز هم از کتابداری آموخته‌ام بدردم می‌خورد. برای خودم یک موتور جستجوی شخصی‌سازی شده در گوگل ساخته‌ام که فقط منابع معتبر آموزش زبان را برایم کاوش می‌کند و نتایج تبلیغاتی بیهوده را دیگر برایم نمی‌آورد (البته اینجا باید از مهندس حسین حیدری هم تشکر کنم که در یکی از کارگاه‌هایشان آموزش دادند).

۴. و البته که فرصت‌هایی از نوع باقیات الصالحات در کار کتابداری زیادست و محدود به اینها نمی‌شود. در مقاله کوک چهارم و کتابداری درباره‌اش نوشته‌ام.

پی‌نوشت: یکی از خوانندگان وبلاگ برای مورد سوم توضیح خواسته‌اند که بطور مختصر عرض می‌کنم: گاهی فقط وب‌سایت‌های خاصی را لازم داریم که جستجو شوند. گوگل به ما این امکان را می‌دهد که یک موتور جستجوی شخصی‌سازی شده درست کنیم که فقط در آن سایت‌ها بگردد.

گوگل، نام این امکان را Google Custom Search گذاشته است. مراحل کار به این صورت است:

- ابتدا به آدرس زیر بروید:

http://www.google.com/coop/cse

در این آدرس روی دکمه Get startedکلیک کنید. اگر اکانتی در سایت گوگل نداشته باشید، ابتدا از شما خواسته می‌شود که یک اکانت بسازید و یا وارد اکانتی شوید که قبلاً ساخته‌اید.

- فرم مربوط به مشخصات موتور جستجوی خود را کامل کنید و در قسمت Sites to search لینک وب‌سایت‌هایی را که می‌خواهید برایتان بگردد اضافه کنید.

بطور مثال در قسمت بالای این وبلاگ یک جعبه جستجوی مطالب وبلاگ قرار داده‌ام که فقط برای کاوش مطالب این وبلاگ است.