یادداشت هایی از سخنرانی دکتر بهبو با عنوان مسئولیتها و تعهدات در فضای مجازی
امروز در سخنرانی دکتر بهبو شرکت کردم که بسیار جالب و جدید و شنیدنی و کاربردی برای دنیای امروز بود. محوریت موضوعات:
1. بررسی آثار اقدامات اشخاص در فضای مجازی
2. نحوه ایجاد تعهد مالی و تشکیل قرارداد در فضای مجازی
3. چگونگی تحقق جرم در فضای مجازی
4. ارتباط جرایم رایانه ای و جرایم اینترنتی
نکات قابل ذکر:
قانون جرائم رایانه ای ایران سال 1388 منتشر شده است.
قرارست ایران به کنوانسیون جرائم سایبری ملحق شود. این کنوانسیون از آنسیترال گرفته شده است.
قانون تجارت الکترونیک ایران سال 1382 تصویب شده است.
منظور از "داده پیام" در این قانونها، پیام الکترونیکی است.
استفاده از عبارات عامی مثل "توهین به مقدسات" جرم انگاری را گسترش میدهد چون مشخص نیست منظور از مقدسات چیست.
در قراردادها اول اسم فروشنده را مینویسند چون او آغازگر/offer دهنده/ایجاب است.
برای مواردی که عمد در کار نباشد جبران خسارت کافی است و جرم تلقی نمیشود. مثلا کودکی که در مغازه کریستال فروشی به قفسهای بخورد و موجب شکستن ظروف شود.
فرستادن فیلترشکن برای دیگری جرم است.
بازنشر جوکهای منافی عفت در شبکههای اجتماعی جرم است و اگر کسی شکایت کند مجازات دارد. بخصوص اگر رای فرد صغیری فرستاده شود و ولی وی شکایت کند.
در فرودگاه برخی کشورها مانند آمریکا و کانادا گاه شما را ملزم میکنند عکسهای موجود در لپتاپ یا گوشی تلفن همراه خود را نشان دهید و اگر پورن باشد مجازات دارد.
بازاریابی برای کودکان زیر 13 سال جرم است.
شرکتهای خدمات اینترنتی اگر قطعهای را در مودم قرار دهند که فیلترینگ را دور بزند مجرم شناخته میشوند.
ارسال نرمافزارهایی که سبب جاسوسی و نفوذ و شنود شود جرم است حتی اگر منجر به کشف حقیقتی شود.
صوت به عنوان بینه مورد قبول نیست اما به عنوان اماره میشود از آن استفاده کرد.
اگر دانشجویی به قصد ضربه زدن به استاد خود، صدای وی را در کلاس ضبط کند مجرم است.
ماده 58 قانون تجارت الکترونیکی: ذخیره، پردازش و یا توزیع «داده پیام»های شخصی مبین ریشههایقومی یا نژادی، دیدگاههای عقیدتی، مذهبی، خصوصیات اخلاقی و «داده پیام»هایراجع به وضعیت جسمانی، روانی و یا جنسی اشخاص بدون رضایت صریح آنها به هرعنوان غیرقانونی است.
در صورت حذف عکس از اینستاگرام و فیسبوک، در هر جای دیگری که شیر شده باشد غیرقابل دسترس میشود اما در تلگرام و واتساپ چنین نیست.
توهین به شخصیتهای حقوقی مثل نظام، شهرداری و ...جرم نیست.
ماده 14 قانون جرائم رایانه ای: هرکس به وسیله سامانههای رایانهای یا مخابراتی یا حامل های داده محتویات مستهجن را منتشر، توزیع یا معامله کند یا به قصد تجارت یا افساد تولید یا ذخیره یا نگهداری کند، به حبس از نود و یک روز تا دو سال یا جزای نقدی از پنج میلیون (۵.۰۰۰.۰۰۰)ریال تا چهل میلیون (۴۰.۰۰۰.۰۰۰)ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد. محتویات و آثار مبتذل به آثاری اطلاق می گردد که دارای صحنه ها و صور قبیحه باشد.
تبصره:
- ارتکاب اعمال فوق درخصوص محتویات مبتذل موجب محکومیت به حداقل یکی از مجازاتهای فوق می شود.
- هرگاه محتویات مستهجن به کمتر از ده نفر ارسال شود، مرتکب به یک میلیون (۱.۰۰۰.۰۰۰)ریال تا پنج میلیون (۵.۰۰۰.۰۰۰)ریال جزای نقدی محکوم خواهد شد.
- چنانچه مرتکب اعمال مذکور در این ماده را حرفه خود قرار داده باشد یا به طور سازمان یافته مرتکب شود چنانچه مفسد فی الارض شناخته نشود، به حداکثر هر دو مجازات مقرر در این ماده محکوم خواهد شد.
- محتویات مستهجن به تصویر، صوت یا متن واقعی یا غیرواقعی یا متنی اطلاق میشود که بیانگر برهنگی کامل زن یا مرد یا اندام تناسلی یا آمیزش یا عمل جنسی انسان است.
ماده ۱۶ قانون جرائم رایانهای: هر کس به وسیله سامانههای رایانهای یا مخابراتی، فیلم یا صوت یا تصویر دیگری را تغییر دهد یا تحریف کند و آن را منتشر یا با علم به تغییر یا تحریف منتشر کند، به نحوی که عرفا موجب هتک حیثیت او شود، به پنج میلیون ریال تا چهل میلیون ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد.
مصداق ماده بالا، دابسمش است.
ماده 18 قانون جرائم رایانه ای:هر کس از طریق سیستم رایانهای یا مخابراتی فیلم یا تصویر یا صوت یا اسرار خصوصی یا خانوادگی دیگری را بدون رضایت وی منتشر نماید یا در دسترس دیگران قرار دهد، به نحویکه منجر به ضرر غیر گردد یا عرفاً موجب هتک حیثیت وی شود به حبس از نود و یک روز تا شش ماه یا پرداخت جزای نقدی از دو میلیون و پانصد هزار تا پنج میلیون ریال محکوم خواهد شد.
آیا میدانستید حتی بازنشر پستهایی که حاوی افترا و توهین به دیگرانست جرم محسوب میشود؟
مریم صرافزاده، متولد دزفول هستم. کتابدار بودهام. عضو هیأت علمی دانشگاه خلیج فارس و دانشگاه تهران بودهام و حال در این طرف کره زمین، معلم زبان و کتابداری شدهام. این وبلاگ برای سهیم کردن دیگران در دانستهها و تجربیات و مدیریت دانش شخصی ایجاد شده است.